Kontaktli payvandlash
Kontaktli payvandlash — bu metall buyumlarni birlashtirish uchun elektr toki va bosim yordamida amalga oshiriladigan jarayondir. Bu usulda qo‘shimcha payvand simi yoki gaz ishlatilmaydi. Metall yuzalar orasidan yuqori kuchlanishli elektr toki o‘tkaziladi, bu esa ulanish nuqtasida qarshilikni oshirib, issiqlik hosil qiladi. Natijada metall yumshaydi va bosim ostida birikadi.
Kontaktli payvandlashning asosiy turlari:
- Nuqtali payvandlash — yupqa metall qatlamlarini alohida nuqtalarda birlashtiradi,
- Chiziqli (shovli) payvandlash — uzluksiz va zich choklar hosil qiladi,
- Uchma-uch (styikavoy) payvandlash — bir xil kesimdagi detallarning uchlarini birlashtiradi,
- Proyeksiyali payvandlash — oldindan belgilangan chiqintilar yordamida joylashgan choklar hosil qiladi.
Afzalliklari:
- Yuqori tezlik va ishlab chiqarish samaradorligi,
- Kam issiqlik ta’siri — deformatsiya ehtimoli kam,
- Filler materiallarsiz ishlash — xarajatlar kamayadi,
- Avtomatlashtirish imkoniyati — robot liniyalariga mos,
- Chiroyli va toza choklar.
Kontaktli payvandlash avtomobilsozlik, elektrotexnika, qurilish va aviatsiya sohalarida keng qo‘llaniladi. Bu usul tejamkorlik, aniqlik va ishonchlilikni birlashtirib, sanoatda keng miqyosli ishlab chiqarish uchun ideal yechim bo‘lib xizmat qiladi.