Passivation of metal
Metallni passivatsiyalash — bu metall sirtini maxsus kimyoviy eritmalar bilan ishlov berish orqali uning korroziyaga chidamliligini oshirishga qaratilgan jarayon. Bu jarayon natijasida metall yuzasida juda ingichka, ammo mustahkam oksid yoki xromatli qatlam hosil bo‘ladi. Ushbu qatlam metallni tashqi muhitdan himoya qiladi va zanglash jarayonini sekinlashtiradi yoki to‘xtatadi.
Passivatsiya ko‘proq zanglamaydigan po‘lat, alyuminiy, rux va ularning qotishmalariga nisbatan qo‘llaniladi. Maqsad — metall yuzasidagi faol iflosliklarni, ayniqsa erkin temir zarralarini yo‘q qilish va barqaror himoya qatlami yaratishdir. Bu qatlam kislorod, namlik va kimyoviy moddalarning metall bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqasini cheklaydi.
Jarayon odatda metallni mexanik yoki kimyoviy tozalashdan so‘ng amalga oshiriladi. Buyum azot kislotasi, fosfor kislotasi yoki xromli eritmalar kabi reaktivlarga botiriladi. Natijada, sirtida shaffof, lekin juda samarali himoya qatlami paydo bo‘ladi.
Passivatsiyaning afzalliklari: metallning xizmat muddatini uzaytiradi, texnik xizmat ko‘rsatish xarajatlarini kamaytiradi, qo‘shimcha bo‘yoq yoki qoplamasiz ham korroziyaga chidamli bo‘ladi. Bu usul tibbiyot, oziq-ovqat sanoati, elektronika va qurilish sohalarida keng qo‘llaniladi, ayniqsa tozalik va zangga chidamlilik muhim bo‘lgan joylarda.